Skip to main content
Contrast
Size
news

Pałac Brühla w Warszawie – książka o rokokowej perle Warszawy

Dostępna jest już publikacja naukowa „Pałac Brühla w Warszawie” autorstwa dr Aliny Barczyk, wydana dzięki współpracy Zamku Królewskiego w Warszawie ze spółką Pałac Saski. To pierwsze całościowe ujęcie historii tej warszawskiej rezydencji położonej w bezpośrednim sąsiedztwie Ogrodu i Pałacu Saskiego. Bogato ilustrowane karty książki zawierają pełny opis dziejów pałacu: od jego początków jako okazałej rezydencji Jerzego Ossolińskiego, po ostatnie przekształcenia architektoniczne na potrzeby reprezentacyjnej siedziby Ministerstwa Spraw Zagranicznych II RP.

Pałac Brühla w Warszawie, książka w twardej oprawie. Książka leży okładką do góry na ozdobnej, okrągłej macie na drewnianym blacie.
Książka „Pałac Brühla w Warszawie”. Fot. T. Tołłoczko/Pałac Saski

Pałac Ossolińskich, Sandomierski, Brühla…

Publikacja zbiega się z w czasie z nowym sezonem prac archeologicznych na terenie dawnego Pałacu Brühla, czyli przy północno-zachodnim narożniku stołecznego Placu Piłsudskiego. Śledzących postępy prowadzonych właśnie badań mogą w szczególności zaintrygować skrupulatne opisy i reprodukcje planów architektonicznych budynku z czasów jego powstania na zamówienie kanclerza wielkiego koronnego Jerzego Ossolińskiego. Publikacja przybliża też barwną postać samego fundatora, dyplomaty i mecenasa sztuki. Równie przydatne dla architektonicznej analizy okażą się reprodukcje planów przebudowy magnackiej rezydencji na potrzeby Henryka Brühla – z wyraźnie zaznaczonym dziedzińcem i oficynami, których kontur można wyczytać w dwudziestowiecznej odsłonie gmachu. To właśnie saski minister, którego nazwisko już na stałe przylgnęło do nazwy rezydencji, nadał gmachowi kształt zewnętrzny opisany później przez historyka sztuki Alfreda Lauterbacha słowami: „ani jeden pałac warszawski [oprócz Wilanowa] nie jest tak bogato ozdobiony rzeźbą”.

W równej mierze publikacja dostarcza pokaźny zasób informacji na temat ostatniej z adaptacji Pałacu Brühla, zrealizowanej tuż przed wybuchem II wojny światowej na potrzeby siedziby Ministerstwa Spraw Zagranicznych. Opisano nie tylko same zmiany wprowadzone przez architekta Bohdana Pniewskiego, ale i ideową wymowę efektu jego prac przy przebudowie gmachu. Dociekliwych zainteresują również epizody mniej znanych, choć równie ważnych przemian w historii budynku, takich jak na przykład dostosowanie dawnej rezydencji do potrzeb Centralnego Urzędu Telegraficznego w XIX wieku.

Pałac Brühla w Warszawie, otwarta książka postawiona na ozdobnej, okrągłej macie na drewnianym blacie. Książka jest postawiona stronami do odbiorcy, by móc zobaczyć jej wnętrze. Za książką, po lewej stoi ceramiczny wazon z bukietem suszonych roślin. Po prawej, zza stołu wyłania się lampa na trójnogim stojaku.
„Pałac Brühla w Warszawie” – nowa książka o perle architektury rezydencjonalnej Warszawy. Fot. T. Tołłoczko/Pałac Saski

Cała historia Pałacu Brühla w jednym miejscu

Kluczową wartością najnowszej pracy naukowej jest jej kompleksowe podejście do tematu. Choć nie brakuje wcześniejszych publikacji dotyczących budynku, zwykle skupiały się na wybranym epizodzie lub funkcji. Książka „Pałac Brühla w Warszawie” uwzględnia wszystkie etapy historii założenia, w tym najmniej analizowany dotychczas okres istnienia pałacu, czyli XIX wiek, gdy obiekt wielokrotnie zmieniał właścicieli, co wiązało się również z licznymi zmianami funkcji. Przedstawioną analizę oparto na rozbudowanej bibliografii, zawierającej nie tylko opracowania, ale i nieznane lub marginalizowane źródła rękopiśmienne, starodruki oraz przekazy ikonograficzne. Całość dopełnia prawie 180 kolorowych ilustracji, które zawierają materiały z krajowych i zagranicznych archiwów.

Publikacja dostępna jest w sklepie internetowym i stacjonarnym współwydawcy, Zamku Królewskiego w Warszawie.

news

Agreement negotiations for the reconstruction design of the Saski and Brühl Palaces and Królewska Street tenement houses

On 25 August 2025, formal negotiations began between the Pałac Saski company and the architecture practice WXCA Group. That same day, the practice received an invitation to open negotiations on an agreement to prepare the architectural design for the reconstruction of the Saski Palace (also Saski Palace), the Brühl Palace and the tenement houses at […]

29th International Poster Biennale – Exhibition on Piłsudski Square

For the second time, the fencing around the reconstruction site for the Saxon and Brühl Palaces, as well as the tenement houses on Królewska Street, will serve as an outdoor poster gallery. The open‑air exhibition ‘Quo Vadis’, featuring selected works by artists taking part in the 29th International Poster Biennale in Warsaw, will be on […]

A new catalogue of works from the Dresden archives: the Saxon Palace in historic drawings

‘Shared Polish‑Saxon Heritage’ is a scholarly catalogue of more than 1,100 architectural drawings from the Saxon era, now held in the Dresden archives. The volume, which includes a collection of essays and is edited by Professors Jakub Sito and Paweł Migasiewicz, was produced in part through cooperation between the Institute of Art of the Polish […]

298th anniversary of the Saxon Garden

The last day of May saw the largest Saxon Garden Festival to date. Nearly 80,000 Warsaw residents and visitors took part in the fourth edition of the all‑day retro event, whose 2025 programme was expanded with contributions from new partners. As a result, alongside musicians, interwar‑period re‑enactors, enthusiasts of penny‑farthings and automobiles, and virtual‑reality specialists, […]

Forum of Good Reconstruction Practices. The Saski Palace and the challenges of modernity

What challenges arise when reconstructing historic buildings with the latest technologies? This was just one of the topics discussed during the ‘Forum of Good Reconstruction Practices’, held in March 2025. This expert symposium forms part of the ongoing preparatory works for the reconstruction of the Saski and Brühl Palace complex, alongside the tenement houses on […]

Historic fragment of the Royal Castle discovered at the Brühl Palace site

On 31 March 2025, at the initiative of the Pałac Saski company, a fragment of a stone plaque that once adorned the Royal Castle’s eastern façade was formally presented to the Royal Castle at a ceremony in the Knights’ Hall. The inscribed sandstone slab, discovered during the first season of archaeological excavations conducted by the […]